Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Wiele się ostatnio mówi o egzekucjach komorniczych wszczynanych przeciwko osobom, które nie powinny być – z różnych powodów – adresatami tych postępowań. Media ujawniły szereg przypadków, często drastycznych, gdzie doszło do sytuacji, w których nastąpiła utrata znacznych kwot pieniężnych czy cennych przedmiotów, nie mówiąc już o nieruchomościach, wskutek czynności egzekucyjnych, które nie powinny być w ogóle podjęte.

Pamiętać zatem musimy, że dłużnik, a tym bardziej osoba, która nim nie jest, a przeciwko której skierowano egzekucję, ma instrumenty prawne, dzięki którym może podjąć skuteczna obronę. Nie bójmy się więc komornika, ale pójdźmy do prawnika – najlepiej w odpowiednim momencie, kiedy jeszcze nie będzie za późno.

Najpierw uwaga ogólna, lecz zasadnicza. Zgodnie z treścią art. 804 kodeksu postępowania cywilnego organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Innymi słowy, komornik nie powinien w ogóle zajmować się weryfikowaniem tego, co jest napisane w tytule wykonawczym, a więc w wyroku sądu zaopatrzonym w klauzulę wykonalności. Czy w wyroku tym powinien zatem być numer PESEL, jak to się postuluje, i co, zdaje się, zostało już objęte projektem zmian w ustawie? Wydaje się, że tak, albowiem istotnie pozwoliłoby to komornikowi uniknąć ewentualnych błędów co do tożsamości zobowiązanego. Jak pamiętam zresztą z praktyki, już dość dawno temu wierzyciele, których reprezentowałem, podawali we wnioskach egzekucyjnych numery PESEL, o ile nimi dysponowali.

Będę jednak twierdził, że inne dane, jakie muszą znaleźć się we wniosku o wszczęcie egzekucji, a które zobowiązany jest podać wierzyciel, a więc imię i nazwisko dłużnika, oraz miejsce zamieszkania lub siedziba, są wystarczające. Nie naruszając zasady wynikającej z przytoczonego wyżej przepisu kpc komornik zaś winien podjąć czynności zmierzające do „zlokalizowania” dłużnika, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości – i tak się dzieje, co wiem z praktyki – winien wzywać wierzyciela do uzupełnienia wniosku choćby w zakresie danych personalnych, o czym zresztą w dalszej części będzie mowa.

Co zatem należy zrobić w sytuacji, gdy komornik zacznie prowadzić przeciwko nam egzekucję, choć niewątpliwie nie jesteśmy dłużnikiem?

Bezzwłocznie udać się do prawnika...

Jeżeli zaś chcemy działać sami, musimy wiedzieć, że w przypadku, gdy egzekucja omyłkowo skierowana jest do osoby, która dłużnikiem nie jest, przysługuje akcja oparta na treści art. 825 § 3 kpc.

Zgodnie z ta normą prawną organ egzekucyjny umarza postępowanie (a więc musi to zrobić, jest to obligatoryjne) jeżeli egzekucję skierowano przeciwko osobie, która według klauzuli wykonalności nie jest dłużnikiem i która sprzeciwiła się prowadzeniu egzekucji, albo jeżeli prowadzenie egzekucji pozostaje z innych powodów w oczywistej sprzeczności z treścią tytułu wykonawczego. Pod ten przepis podpada również stan faktyczny, w którym wszczęto egzekucję przeciwko osobie, której nazwisko i imię albo nazwa jest nawet taka sama, jak oznaczenie dłużnika, ale nie jest ona identyczna z osobą dłużnika, a więc nie jest w rzeczywistości osobą zobowiązaną.

Niezbędne jest zatem skierowanie do komornika pisma, w którym zawarty będzie sprzeciw wobec prowadzenia egzekucji oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W takiej sytuacji, jak stanowi art. 761 kpc, organ egzekucyjny zobligowany będzie do zażądania od wierzyciela stosownych wyjaśnień co do tożsamości dłużnika.

W sytuacji odmowy udzielenia takich informacji lub złożenia fałszywych wyjaśnień komornik może wierzyciela ukarać grzywną na podstawie art. 762 kpc. Tym samym wierzyciel, który wskaże jako swego dłużnika osobę trzecią, która wyłącznie z imienia i nazwiska odpowiada rzeczywistemu dłużnikowi, naraża się na sankcję.

O ile zarzuty zostaną potwierdzone, komornik umorzy postępowanie egzekucyjne. Umorzenie takie powoduje uchylenie dokonanych już czynności egzekucyjnych.

Konkludując, stwierdzić trzeba, że trzeba po prostu stosować obowiązujące prawo i postępować zgodnie z nim, niekonieczne i nie zawsze niezbędne jest tworzenie nowych norm prawnych.

W następnym odcinku – inne środki obrony w postępowaniu egzekucyjnym, w tym także te służące rzeczywistemu dłużnikowi.