Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

§ 2

1. Terenem działania Stowarzyszenia jest obszar Rzeczpospolitej Polskiej ze szczególnym uwzględnieniem Jeleniej Góry i województwa dolnośląskiego.
2. Siedzibą Stowarzyszenia jest miasto Jelenia Góra.
3.Stowarzyszenie może być członkiem wspierającym krajowych i zagranicznych stowarzyszeń o takim samym lub podobnym profilu.

§ 3

1. Stowarzyszenie posiada osobowość prawną.
2. Stowarzyszenie na zasadach określonych w niniejszym Statucie ma prawo do tworzenia Oddziałów będących jego terenowymi jednostkami organizacyjnymi, obejmującymi jedno województwo. Oddziały nie posiadają osobowości prawnej.
3. Organem reprezentującym Stowarzyszenie jest Zarząd Główny.

§ 4

1. Stowarzyszenie opiera się na pracy społecznej członków.
2. Dla realizacji celów statutowych Stowarzyszenie może zatrudniać pracowników i współpracowników.
3. Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą.

§ 5

1. Stowarzyszenie zachowuje neutralność polityczną i tolerancję światopoglądową.

§ 6

1. Stowarzyszenie zrzesza asystentów funkcjonalnych osób niepełnosprawnych oraz osoby wspierające bez względu na stopień niepełnosprawności.

§ 7

1. Stowarzyszenie reprezentuje swych członków wobec organów samorządu terytorialnego oraz innych instytucji.

§ 8

1. Stowarzyszenie powołuje się na czas nieokreślony.

ROZDZIAŁ II

CELE I SPOSOBY REALIZACJI

§ 9

Celem Stowarzyszenia jest:
1. Podnoszenie jakości świadczonych usług w zakresie asystentury i opieki nad osobą niepełnosprawną oraz dziedzin pokrewnych z nią związanych.
2. Reprezentowanie asystentów funkcjonalnych na arenie krajowej i międzynarodowej.
3. Poszerzanie wiedzy z zakresu nauk związanych z asystenturą i opieką nad osobą niepełnosprawną.
4. Szerzenie zasad etyki zawodowej.
5. Pomoc swoim członkom w zakresie kształcenia, pracy zawodowej, naukowej, ekonomicznej i prawnej.
6. Reprezentacja interesów zawodowych, społecznych i naukowych swoich członków w kraju i za granicą.
7. Rozpowszechnianie wiedzy teoretycznej i praktycznej w zakresie opieki nad osobą niepełnosprawną.
8. Współtworzenie odpowiednich uregulowań prawnych i standardów związanych z funkcją asystenta funkcjonalnego ON i dziedzin pokrewnych, podwyższanie standardów świadczonych usług, a także rozwój roli asystenta funkcjonalnego i dziedzin pokrewnych.
9. Integracja i budowanie tożsamości zawodowej środowiska asystentów funkcjonalnych, a także reprezentowanie interesów asystentów funkcjonalnych.
10. Dążenie do wprowadzenia do systemu prawnego odrębnej ustawy o zawodzie asystenta funkcjonalnego, wprowadzającej ujednolicony system kształcenia, w tym kształcenia policealnego, a także stwarzającej warunki do realizacji specjalizacji kierunkowych.
11. Dążenie do wypracowania regulacji prawnych, które umożliwiłyby wprowadzenie Centralnego Egzaminu Państwowego nadającego uprawnienia do wykonywania zawodu asystent funkcjonalny.
12. Prowadzenie edukacji prozdrowotnej.
13. Poszerzanie społecznej wiedzy na temat funkcji asystenta ON jako dziedziny nauki, zawodu asystent funkcjonalny ON, a równocześnie kreowanie pozytywnego wizerunku asystenta funkcjonalnego ON oraz możliwości opiekuńczo - społecznych asystenta funkcjonalnego ON.

§ 10

Stowarzyszenie realizuje swoje cele poprzez:
1. Organizację i akredytację szkoleń i sympozjów naukowych.
2. Organizację akcji edukacyjnych i profilaktycznych.
3. Współdziałanie z organami administracji państwowej, instytucjami rządowymi i pozarządowymi, organizacjami naukowymi oraz stowarzyszeniami o podobnym profilu.
4. Integrację osób niepełnosprawnych z pełnosprawnymi.
5. Pozyskiwanie funduszy na realizację zadań statutowych w tym na działalność rozwoju społeczno – zawodowego w różnych formach.
5. Wydawanie czasopism, a także publikacji naukowych i informacyjnych.
6. Współpracę z innymi stowarzyszeniami i organizacjami o podobnym profilu działającymi tak w kraju jak i za granicą.
7. Stworzenie odpowiednich jednostek organizacyjnych służących członkom Stowarzyszenia, zajmujących się zagadnieniami kształcenia, pracy zawodowej, naukowej, ekonomicznej i prawnej.
8. Stworzenie Bazy Asystentów integrującej i reprezentującej środowisko asystentów funkcjonalnych ON.
9. Współdziałanie, poprzez doradztwo i wnioskodawstwo, z organami ustawodawczymi w sferze legislacji związanej z opieką funkcjonalną, ochroną zdrowia, fizjoterapią i dziedzinami pokrewnymi.
10. Organizowanie konferencji mających zapewnić integrację członków Stowarzyszenia i zaopatrywać ich w bieżące informację na temat planów Stowarzyszenia, kierunków działania Stowarzyszenia i realizacji zadań przez poszczególne organy,
11. Organizację spotkań i imprez integracyjnych.
12. Działania wspierające członków Stowarzyszenia w różnych dziedzinach życia.

§ 11

Główne formy działalności:
1. Prowadzenie informacji edukacyjnej z zakresu opieki, pierwszej pomocy przedmedycznej.
2. Organizowanie imprez integracyjnych dla ON z asystentami funkcjonalnymi w czasie spotkań sportowych, turystycznych oraz kulturalno oświatowych.
3. Prowadzenie strony internetowej w celu przekazania informacji o działalności Stowarzyszenia Asystentów Funkcjonalnych Osób Niepełnosprawnych.
4. Stowarzyszanie może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów statutowych, na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej jest przeznaczony na realizację celów statutowych.

ROZDZIAŁ III

CZŁONKOWIE, ICH PRAWA I OBOWIĄZKI

§ 12

1. Członkowie Stowarzyszenia dzielą się na:
a. Zwyczajnych,
b. Wspierających.

§ 13

1. Członkiem Zwyczajnym może być obywatel Polski lub obcokrajowiec posiadający wykształcenie zgodne z aktualnymi przepisami o asystenturze funkcjonalnej osoby niepełnosprawnej.
2. Członkiem Wspierającym może być osoba prawna zainteresowana działalnością Stowarzyszenia, która zadeklarowała na jego rzecz pomoc finansową lub rzeczową. Osoba prawna działa w Stowarzyszeniu przez swojego przedstawiciela.

§ 14

1. Członków Zwyczajnych przyjmuje uchwałą Zarząd Główny po zapoznaniu się z pisemnym wnioskiem kandydata. Uchwała może być podjęta nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty złożenia deklaracji. W razie odmowy przyjęcia na członka, zainteresowany ma prawo w terminie jednego miesiąca od daty jej doręczenia złożyć na ręce Zarządu odwołanie do Walnego Zebrania. Zebranie rozpatruje odwołanie w czasie najbliższych obrad. Stanowisko Walnego Zebrania jest ostateczne.
2. Członkiem Wspierającym staje się po złożeniu pisemnej deklaracji na podstawie uchwały Zarządu podjętej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty złożenia deklaracji.

§ 15

1. Członkowie zwyczajni mają prawo do:
a) wybierania i bycia wybieranym do władz Stowarzyszenia.
b) zgłaszania opinii i wniosków pod adresem władz Stowarzyszenia.
c) zaskarżania do Walnego Zebrania Delegatów uchwały Zarządu Głównego o skreśleniu z listy członków.
d) uczestniczenia w zjazdach i zgromadzeniach Stowarzyszenia, a także w szkoleniach i sympozjach, których organizatorem będzie Stowarzyszenie lub osoby wspierające Stowarzyszenie.
e) pomocy ze strony Stowarzyszenia podczas realizacji zagadnień problematycznych mieszczących się w zakresie działalności Stowarzyszenia.
f) otrzymywania wsparcia w sprawach związanych z realizacją celów statutowych.
g) brania udziału w szeroko pojętej działalności Stowarzyszenia.
h) korzystania z majątku Stowarzyszenia przy wykonywaniu zadań zalecanych przez władze Stowarzyszenia, na zasadach określonych przez Walne Zebranie Członków.
i) korzystania na preferencyjnych warunkach z wyrobów i usług oferowanych przez członków wspierających.

§ 16

1. Członkowie zwyczajni mają obowiązek:
a) przestrzegać postanowień Statutu oraz uchwał Władz Stowarzyszenia.
b) w miarę swoich umiejętności i możliwości aktywnie uczestniczyć w działalności Stowarzyszenia.
c) upowszechniać cele Stowarzyszenia i dbać o jego dobre imię.
d) płacić składki obowiązujące na mocy uchwał Władz Stowarzyszenia.

§ 17

1. Członkostwo zwyczajne ustaje na skutek:
a) wygaśnięcia,
b) wykluczenia,
c) skreślenia osoby z listy członków.
a1) Wygaśnięcie członkostwa następuje w przypadkach:
a1.1) pisemnej rezygnacji członka z przynależności,
a1.2) śmierci członka.
b1) Wykluczenie następuje w przypadkach:
b1.1) utraty praw obywatelskich orzeczonych prawomocnym wyrokiem sądowym,
b1.2) działania na szkodę Stowarzyszenia lub za popełnienie czynu hańbiącego.
c1) Skreślenie osoby z listy członków Stowarzyszenia następuje w przypadku:
c1.1) nieprzestrzegania postanowień Statutu lub Uchwał władz Stowarzyszenia,
c1.2) Uchwały o skreśleniu członka podejmuje Zarząd Stowarzyszenia.
2. Wniosek o pozbawienie członkostwa może złożyć grupa licząca co najmniej dziesięciu członków.
3. Od Uchwały Zarządu w sprawie pozbawienia członkostwa służy odwołanie na piśmie, za pośrednictwem Zarządu, do najbliższego Walnego Zebrania Członków, w terminie 14 dni od daty powiadomienia przez Zarząd o swojej decyzji.

§ 18

1. Prawa i obowiązki członka wspierającego:
a) członek wspierający ma prawo z głosem doradczym brać udział, za pośrednictwem swojego przedstawiciela, w pracach Stowarzyszenia, zgłaszać do władz Stowarzyszenia wnioski i postulaty dotyczące podejmowanych przez Stowarzyszenie zadań;
b) członek wspierający jest zobowiązany do regularnego wywiązywania się z deklarowanych świadczeń i przestrzegania ustaleń zawartych w podpisanej deklaracji.

§ 19

1. Członkostwo członka wspierającego ustaje w razie:
a) dobrowolnego wystąpienia zgłoszonego na piśmie
b) śmierci członka lub utraty osobowości prawnej przez członka wspierającego,
c) wykluczenia Uchwałą Zarządu z powodu:
c1) nieprzestrzegania postanowień Statutu lub Uchwał Władz Stowarzyszenia,
c2) ze względu na brak przejawów aktywnej działalności na rzecz Stowarzyszenia,
c3) działania na szkodę Stowarzyszenia lub za popełnienie czynu hańbiącego.
d) utraty praw obywatelskich orzeczonych prawomocnym wyrokiem sądowym.
2. Członkowi wspierającemu przysługuje odwołanie od w/w decyzji od dnia doręczenia uchwały na piśmie w terminie 14 dni od daty powiadomienia przez Zarząd o swojej decyzji.

ROZDZIAŁ IV

WŁADZE STOWARZYSZENIA

§ 20

Władzami Stowarzyszenia są:
1. Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia, zwane dalej "Walnym Zebraniem",
2. Zarząd Stowarzyszenia, zwany dalej "Zarządem",
3. Komisja Rewizyjna.
4. Sąd Koleżeński.

§ 21

Kadencja wszystkich władz Stowarzyszenia trwa cztery lata.

§ 22

W przypadku zmniejszenia się liczby obieralnych członków władz w trakcie trwania kadencji, Zarząd zwołuje Walne Zebranie w celu odbycia wyborów uzupełniających. Walne Zebranie Członków Stowarzyszenia

§ 23

1. Najwyższą władzą Stowarzyszenia jest Walne Zebranie Członków.
2. Walne Zebranie Członków zwołuje się w trybie zwyczajnym i nadzwyczajnym.
3. Zwyczajne Walne Zebrania zwołuje Zarząd raz w roku jako sprawozdawcze i raz na cztery lata jako sprawozdawczo-wyborcze, zawiadamiając członków o jego terminie, miejscu i proponowanym porządku obrad co najmniej na 14 dni przed terminem Walnego Zebrania.
4.Walne Zebranie obraduje wg uchwalonego przez siebie regulaminu obrad.
5. Uchwały Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia zapadają bezwzględną większością głosów w obecności przynajmniej połowy ogólnej liczby członków zwyczajnych w pierwszym terminie.
6. W przypadku braku wymaganego quorum w pierwszym terminie Zarząd Stowarzyszenia ogłasza zebranie w drugim terminie. Podczas Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia w drugim terminie uchwały zapadają zwykłą większością głosów, bez względu na liczbę obecnych Członków Zwyczajnych Stowarzyszenia.
7. Walne Zebranie Członków prowadzi Przewodniczący zebrania wybierany spośród nieograniczonej ilości kandydatów.

§ 24

Nadzwyczajne Walne Zebranie Członków może się odbyć w każdym czasie. Jest zwoływane przez Zarząd z jego inicjatywy, na wniosek Komisji Rewizyjnej lub pisemny wniosek co najmniej 1/3 ogólnej liczby członków zwyczajnych Stowarzyszenia, nie później niż 30 dni od złożenia wniosku.

§ 25

Do kompetencji Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia w szczególności należy:
1.określenie głównych kierunków działania i rozwoju Stowarzyszenia,
2. uchwalenie zmian statutu,
3. wybór i odwoływanie członków poszczególnych władz Stowarzyszenia,
4. wybór i odwoływanie wszystkich władz Stowarzyszenia,
5. wybór i odwoływanie prezesa Zarządu,
6. udzielanie Zarządowi absolutorium na wniosek Komisji Rewizyjnej,
7. rozpatrywanie i zatwierdzanie sprawozdań władz Stowarzyszenia,
8. rozpatrywanie odwołań od uchwał Zarządu,
9. podejmowanie uchwały o rozwiązaniu Stowarzyszenia i przeznaczeniu jego majątku,
10. rozpatrywanie i podejmowanie uchwał we wszystkich sprawach wynikających ze Statutu i bieżącej działalności Stowarzyszenia,
11. podejmowanie uchwał we wszystkich sprawach niezastrzeżonych do kompetencji innych władz Stowarzyszenia. Zarząd Stowarzyszenia

§ 26

Zarząd będąc najwyższą władzą Stowarzyszenia w okresie między Walnymi Zebraniami Członków, kieruje jego bieżącą działalnością zgodnie z uchwałami Walnego Zebrania Członków.
1. Zarząd składa się minimum z trzech osób (w tym Prezesa). Na pierwszym posiedzeniu Zarząd może ze swego grona wybrać wiceprezesa, sekretarza i skarbnika.
2. Zarząd Stowarzyszenia zbiera się w miarę potrzeb, lecz nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.
3. Zarząd podejmuje decyzje w formie uchwał. Uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów w obecności co najmniej ponad 1/2 ogólnej liczby członków Zarządu. W sytuacji równego rozłożenia głosów decyduje głos Prezesa.
4. Posiedzenia Zarządu zwołuje Prezes Zarządu i im przewodniczy.

§ 27

Do kompetencji Zarządu należy:
1. Realizowanie zadań statutowych zgodnie z wytycznymi, uchwałami i zaleceniami Walnego Zebrania.
2. Wykonywanie uchwał Walnego Zebrania.
3. Uchwalanie okresowych planów działalności merytorycznej i finansowej.
4. Przedstawianie sprawozdań ze swojej działalności Walnemu Zebraniu.
5. Zarządzanie majątkiem i podejmowania uchwał w sprawie dotacji, darowizn, spadków, zapisów, środków pochodzących z ofiarności publicznej, dotacji i kontraktów publicznych.
6. Ustalanie wysokości wynagrodzeń za pracę na rzecz Stowarzyszenia.
7. Reprezentowania Stowarzyszenia na zewnątrz. 8. Przygotowywanie projektów regulaminów działania Stowarzyszenia. Komisja Rewizyjna

§ 28

1. Komisja Rewizyjna powołana jest do sprawowania kontroli nad działalnością Stowarzyszenia.
2. Komisja Rewizyjna składa się z 3 osób w tym przewodniczącego wybieranego na pierwszym posiedzeniu komisji.
3. Komisja Rewizyjna ma prawo wglądu do wszystkich dokumentów Stowarzyszenia, żądania składania wyjaśnień od poszczególnych członków Stowarzyszenia, a także członków poszczególnych władz Stowarzyszenia.
4. Posiedzenia Komisji Rewizyjnej odbywają się w miarę potrzeb nie rzadziej jednak niż raz w roku.
5. Posiedzenia Komisji zwołuje przewodniczący.
6. Decyzje Komisji Rewizyjnej w formie uchwał zapadają po głosowaniu jawnym, zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy członków Komisji Rewizyjnej.
7. W przypadku równego rozłożenia głosów decyduje głos przewodniczącego.

§ 29

Do kompetencji Komisji Rewizyjnej należy:
1. Kontrolowanie co najmniej raz w roku całokształtu działalności Stowarzyszenia.
2. Ocena pracy Zarządu, w tym corocznych sprawozdań i bilansu.
3. Składanie sprawozdań na Walnym Zebraniu Członków wraz z oceną działalności Stowarzyszenia i Zarządu Stowarzyszenia.
4. Wnioskowanie do walnego zebrania członków o udzielanie absolutorium Zarządowi.
5. Wnioskowanie o odwołanie Zarządu lub poszczególnych członków Zarządu w razie jego bezczynności.
6. Wnioskowanie o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zebrania Członków.

§ 30

Członkowie Komisji Rewizyjnej nie mogą:
1.pozostawać w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości z tytułu zatrudnienia z członkami Zarządu.
2.być skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z winy umyślnej. Sąd Koleżeński

§ 31

1. Sąd Koleżeński jest organem powoływanym celem wyjaśniania spraw spornych dotyczących członków Stowarzyszenia, u podstaw których leżą kwestie naruszeń ustaleń statutu, regulaminów lub decyzji władz Stowarzyszenia oraz naruszeń zasad współżycia społecznego.
2. Sąd Koleżeński składa się z pięciu członków powoływanych przez Walne Zebranie Członków, którzy spośród swego grona wybierają Prezesa i dwóch zastępców.
3. Kadencja członków Sądu Koleżeńskiego trwa 4 lata.

§ 32

1. Uchwały Sądu Koleżeńskiego zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej trzech członków Sądu Koleżeńskiego.
2. Decyzja Sądu Koleżeńskiego zostaje doręczona bezzwłocznie osobom zainteresowanym.
3. Od decyzji Sądu Koleżeńskiego członkom Stowarzyszenia przysługuje prawo odwołania do Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia w formie wniosku wniesionego najpóźniej na 14 dni przed terminem Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia.
4. Sąd Koleżeński działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu.
5. Regulamin określa zakres spraw mogących być przedmiotem rozstrzygnięć, nakładane kary i procedury Sądu Koleżeńskiego.
6. Orzeczeniami Sąd Koleżeński może nakładać karę: upomnienia, nagany, zawieszenia członka w prawach Stowarzyszenia na okres maksymalnie jednego roku, a także wykluczenia członka ze Stowarzyszenia.

ROZDZIAŁ V

MAJĄTEK STOWARZYSZENIA I ZASADY GOSPODAROWANIA

Sposób uzyskiwania środków finansowych oraz ustanawiania składek członkowskich

§ 33

Majątek Stowarzyszenia powstaje z następujących źródeł:
1. Składek członkowskich.
2. Darowizn.
3. Zbiórek publicznych.
4. Spadków i zapisów.
5. Dotacji i subwencji od sponsorów.
6. Innych źródeł dostępnych prawem.

§ 34

1.Członkowie Stowarzyszenia opłacają składki w wysokości ustalonej przez Walne Zebranie Członków.
2. Tryb płacenia składek członkowskich określa Zarząd Stowarzyszenia.
3. Stowarzyszenie nie przyjmuje wpłat gotówkowych w kwocie równej lub przekraczającej kwotę 15.000 euro. Zasady gospodarowania

§ 35

1. Stowarzyszenie prowadzi gospodarkę finansową oraz środkami trwałymi, mieniem ruchomym i materiałami zgodnie z obowiązującymi przepisami.
2. Środki pieniężne przechowuje się na rachunku bankowym Stowarzyszenia.
3. Cały uzyskany dochód przeznacza się na działalność statutową.
4. Do zawierania umów i składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia upoważnionych jest dwóch Członków Zarządu łącznie. W sprawach majątkowych wymagane są podpisy dwóch Członków Zarządu łącznie.
5. Zaciągane mogą być tylko takie zobowiązania, które są zgodne z Planem Działalności Finansowej Stowarzyszenia.
6. W gospodarowaniu majątkiem Stowarzyszenia zabrania się:
a) Udzielania pożyczek lub zabezpieczania majątkiem Stowarzyszenia w stosunku do członków, członków władz lub pracowników Stowarzyszenia oraz osób, z którymi pozostają w związku małżeńskim albo w stosunku pokrewieństwa w linii prostej pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związane z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli zwanych dalej „osobami bliskimi”.
b) Przekazywania składników majątku Stowarzyszenia na rzecz członków, członków władz lub pracowników Stowarzyszenia oraz innych osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach.
c) Wykorzystanie składników majątku na rzecz członków, członków władz lub pracowników Stowarzyszenia oraz bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich.
d) Zakupu na szczególnych zasadach towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie, członkowie władz lub pracownicy Stowarzyszenia oraz ich osób bliskich.

ROZDZIAŁ VI

PRZEPISY KOŃCOWE

§ 36

Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą na ogólnych zasadach, określonych w odrębnych przepisach. Stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w rozmiarach służących realizacji celów statutowych. Dokonywanie zmian w Statucie i warunki rozwiązywania Stowarzyszenia

§ 37

1. Uchwalenie statutu lub jego zmianę podejmuje Walne Zebranie Członków na wniosek Zarządu w trybie zwykłym przewidzianym dla ważności uchwał zebrania.
2. Projekt uchwały o rozwiązaniu Stowarzyszenia należy podać do publicznej wiadomości, co najmniej na 30 dni przed terminem Walnego Zebrania Członków.
3. Uchwałę o rozwiązaniu Stowarzyszenia podejmuje Walne Zebranie Członków kwalifikowaną większością 2/3 głosów. Likwidacja i przeznaczenie majątku

§ 38

Podejmując uchwałę o rozwiązaniu Stowarzyszenia Asystentów Funkcjonalnych Osób Niepełnosprawnych Walne Zebranie Członków określa sposób jego likwidacji oraz przeznaczenie jego majątku.

§ 39

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym Statucie, mają zastosowanie właściwe przepisy prawa.