Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Maciejowiec – niewielka wieś łańcuchowa położona na wschodnim krańcu Wzgórz Radoniowskich, w dolinie Maciejowickiego Potoku w dorzeczu Bobru. Miejscowość znajduje się w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim i przynależy administracyjnie do gminy Lubomierz. Do Maciejowca dojechać można zarówno od strony Lubomierza odległego około 8 km jak od Pilichowic oddalonych o 5 km. Wycieczkowiczom poznającym Ziemię Jeleniogórską w czasie pieszych lub rowerowych wędrówek polecamy trasą wiodąca od Pilichowic, gdzie obejrzeć można potężną zaporę wodną zbudowana na początku XX-wieku. Turyści zmotoryzowani powinni do Maciejowca dotrzeć bez żadnych problemów, tym którzy nie posiadają własnego środka lokomocji polecamy autobusy PKS-u, kursujące tutaj z Lwówka Śląskiego i Jeleniej Góry.

Maciejowiec powstał u stóp Zamkowej Góry, na której wznosił się wczesnośredniowieczny gródek Bobrzan. Ślady tej budowli były ponoć widoczne jeszcze w XIX wieku. Górna część wsi była niegdyś oddzielną miejscowością o nazwie Drożna. Pierwszym znanym właścicielem Maciejowca był Heinze von Mesenau, którego wymieniają dokumenty z roku 1424. Pochodzące z tego samego okresu katastry księstwa Świdnicko – Jaworskiego mówią o istniejących w okolicach wsi fortyfikacjach. W latach 1478-1669 miejscowość znajdowała się w posiadaniu rodziny von Spiller z Pasiecznika, której przedstawiciele wznieśli w latach 1627-1648, w północnej części wsi w renesansowy dwór zachowany w mocno zrujnowanym stanie do dnia dzisiejszego. Wśród póĽniejszych właścicieli Maciejowca dokumenty wymieniają znane i możne śląskie rody Rederów, Haynów oraz Ziritinów, a także Akademię Rycerską w Legnicy. W pierwszej połowie siedemnastego wieku duże zniszczenia spowodowała w Maciejowcu wojna trzydziestoletnia, w czasie której majątek został spustoszony. Tragiczny dla majątku okazały się również ostatnie lata wojen napoleońskich, które bardzo niekorzystnie odbiły się na kondycji wielu miejscowości dzisiejszego powiatu lwóweckiego. W roku 1813 wieś została splądrowana i spustoszona przez francuskie oddziały generała Macdonalda. Ówczesna właścicielka posiadłości, Fryderyka von Schönaich sprzedała Maciejowiec Johannowi Dolanowi. Nowy właściciel w bezpośrednim sąsiedztwie starego dworu w Maciejowca Johann polecił wznieść w latach 1834 – 1838 dwukondygnacyjny klasycystyczny pałac, z obszernym gankiem, z kolumnadą rozplanowaną od strony południowej. Budowniczymi obiektu zostali bracia Schulz z Lwówka. Wielki park otaczający rezydencję założony został przez inspektora Redera z Bad Muskau. W parku zasadzono rzadkie gatunki drzew, znajdowały się w nim także liczne obiekty malej architektury jak np. niewielka świątynia lub chiński namiot.

W roku 1839 posiadłość nabył pruski generał Olbrich von Natzmer, a jedenaście lat póĽniej właścicielem majątku został królewski generał lejtnant, Anton von Estocq, od którego na początku XX wieku plac nabyła Emma von Kramska z Łodzi. Jeszcze przed rokiem 1914 nowa właścicielka poleciła rozbudować rezydencję zarówno w jej głównej części jak w jej cofniętych skrzydłach bocznych; z czasów tych pozostał do czasów dzisiejszych herb rodziny von Kramska, widniejący na kartuszu zdobiącym frontową ścianę pałacu. Pod rządami Kramstów Maciejowiec rozwijał się; w roku 1925 liczba w wiosce mieszkało ponad 450 osoby, z czego przeważająca większość sięgającą dziewięćdziesiąt cztery procent stanowili ewangelicy. Po rodzinie von Kramsta pozostały pamiątki również w przypałacowym parku, gdzie Emma w roku 1942 wybudowała dla swojej przedwcześnie zmarłej wnuczki mauzoleum w formie niewielkiej jońskiej świątyni. Pani von Kramsta zmarła w tym samym roku , a właścicielem posiadłości stał się jej syn Georg, więziony w tym czasie przez wrocławskie gestapo za pomoc udzielaną Żydom. W listopadzie 1942 roku został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu. Po dziewięciu miesiącach wykupiony przez rodzinę za trzy i pół miliona reichsmarek wrócił do rodzinnej posiadłości, jednak wycieńczony i schorowany zmarł w wyniku doznanych obrażeń trzy miesiące póĽniej. Pałac w Maciejowcu podobnie jak cały majątek rodzinny Kramstów został skonfiskowany przez nazistów; rezydencja funcjonowala początkowo jako lazaret, następnie zamieszkał tutaj aż do zakończenia II wojny światowej Oshima, ambasador japońskiego cesarza w Niemczech.

Po wojnie pałac stał się budynkiem Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu; w roku 1990 w obiekcie wybuchł pożar, w efekcie którego budynek stracił dach, co stało się bezpośrednią przyczyną jego postępującej dewastacji. Stan ten pogłębił się znacznie w roku 1993, kiedy z powodów ekonomicznych przerwano remont obiektu. W roku 1999 pałac nabył prywatny inwestor, który przeprowadził remontowe w najwyższych kondygnacjach budynku, przykrywając obiekt dachem przeprowadzając we wnętrzach niezbędne prace budowlane. Niewystarczające zabezpieczenie zabytku spowodowało, że pałacem zainteresowali się okoliczni złodzieje i szabrownicy złomu w efekcie czego z pałacowych ścian poznikały liczne elementy metalowe, a drzwi pozbawione zostały ozdobnych klamek. Bardzo ciekawy, nie tylko dla botaników jest park otaczający pałacowy - na terenie tego założenia występują rzadkie i cenne gatunki drzew często unikalnych i występujących na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie. Wokół pałacu w Maciejowcu spotyka się zatem choiny i cyprysy, dęby, magnolie, żywotniki, azalie i perukowce niespotykane w innych miejscowościach Dolnego Śląska. Zdaniem fachowców jest to największe i najbogatsze założenie parkowe w tej części kraju.

Przy okazji zwiedzania miejscowości warto poświęcić nieco czasu na obejrzenie renesansowego dworu, położonego nieco poniżej pałacu. Dwór w Maciejowcu powstał prawdopodobnie w wyniku rozbudowania zameczku pochodzącego z drugiej połowy XVI wieku. Po pożarze odbudowano go w 1652 roku. Przebudowany na początku XX wieku. pozostawał nie użytkowany od roku 1938 i przez następne dwadzieścia lat popadał w ruinę, aż do remontu w roku 1958 . Dwór stanowi trzyskrzydłowe założenie z kurtynowym murem od strony południowej, z podcieniami arkadowymi w skrzydłach wschodnim i północnym. W skrzydle wschodnim, od strony dziedzińca, zachował się piękny, renesansowy portal. W tym samym skrzydle, na pierwszym piętrze można zobaczyć fragmenty drewnianego, malowanego stropu. Całość wraz z przyległymi zabudowaniami stanowi czysty przykład renesansowej architektury, jeden z niewielu na Dolnym Śląsku. Przez Maciejowiec przebiegają dwa szlaki turystyczne - żółty z Gryfowa do Jeleniej Góry, a także przepiękny i długi Szlak Zamków Piastowskich oznaczony kolorem zielonym. Szlak Zamków Piastowskich, długości 146 km, biegnie głównie pogórzami przez piękne tereny województwa Dolnośląskiego. Zaczyna się na Pogórzu Kaczawskim, u stóp bazaltowego stożka góry Grodziec, gdzie usytuowany jest pochodzący z XV w. Zamek Grodziec. Dalej szlak prowadzi przez Wleń, Maciejowiec, Bolczów, Płoninę z ruinami Zamku Niesyto, Bolków z piastowskim zamkiem Książąt Świdnicko-Jaworskich., Świny z ruinami zamku z XII w. i zamek Cisy , do Książa, gdzie znajduje się największy na Śląsku zespół zamkowy wybudowany w końcu XIII w. przez księcia Bolka I. Następnie szlak wiedzie przez Modliszów i Złoty Las do Zagórza Śląskiego, gdzie kończy się na zamku Grodno.

TADEUSZ SIWEK;