Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Czernica leży w granicach Parku Krajobrazowego Doliny Bobru na terenie Gór i Pogórza Kaczawskiego - czyli najbardziej wysuniętej na północ części Sudetów Zachodnich. Miejscowość przynależy do gminy Jeżów Sudecki, w skład której wchodzi osiem sołectw zamieszkiwanych przez prawie sześć. tysięcy stałych mieszkańców. Do Jeleniej Góry jest stąd kilka kilometrów, a dobrą komunikacje zapewniają autobusy PKS-u oraz busy prywatnych przewoźników. Tereny dzisiejszej gminy Jeżów Sudecki posiadają bardzo bogatą historię , pierwsze wzmianki w dokumentach opisujących pobliskie miejscowości pojawiają się już w połowie XIII wieku, a wszystko wskazuje na to, że osadnictwo na tych ziemiach ma znacznie starszą historię tym bardziej, że od niepamiętnych czasów aż do XVII wieku w Jeżowie Sudeckim funkcjonowały kopalnie rud złota i srebra , które wpłynęły na rozwój gospodarczy miejscowości. Po wojnie trzydziestoletniej kopalnie podupadły , a w późniejszym czasie na terenie obecnej gminy rozwinęło się tkactwo ręczne.

Jedną z największych atrakcji turystycznych Czernicy jest pałac, którego pierwszy fundator nie jest znany, jednak pierwotne założenie budowli jako domu warownego z okalającym wałem i fosą musiało mieć miejsce w XIV wieku. Niemieccy historycy są zdania, że początków warowni należy szukać w wieku XIII jako będącej własnością rycerzy z Langenow strażnicy pilnującej szlaków handlowych w tej części Śląska. W rzeczywistości dokumenty dotyczące budowli są bardziej niż skromne. Wiadomo jest , że już w XV stuleciu posiadały na tym terenie swoje majątki potężne i bogate śląskie rodziny Kittlitzów i Seydlitzów. Według dokumentu z roku 1452 właścicielem posiadłości był Tymon von Seydlitz, a ostatnim potomkiem tej rodziny Hans von Seydlitz zapisany w lokalnych kronikach w roku 1518. Schaffgotschowie pojawiają się na kartach historii Czernicy w wieku XVI. Wtedy bowiem nabywają posiadłość i rozbudowują w roku 1543 pałac w stylu renesansowym.

Wpływy reformacji są w tym czasie na terenie Śląska bardzo wyraźne; 12 maja 1574 roku odbyła się tutaj zainicjowana przez Sebastiana von Zedlitz dysputa religijna na temat grzechu pierworodnego i wolnej woli człowieka. Teologiczne rozważanie toczyły się pomiędzy magdeburskim sławnym teologiem Flaciusem Illyricusem i najwybitniejszymi ewangelickimi teologami Śląska, między innymi Jakobem Colerusem.

Po śmierci Balthazara II Schoffa Czernica przechodzi w posiadanie rodziny von Lest. W roku 1622 dobrze umocniony zamek oblegany był bezskutecznie przez oddziały pomocnicze króla polskiego, które cesarz Ferdynand II wysłał do walki przeciwko czeskim powstańcom. Z podobnym skutkiem kilka lat później oblegają warownię wojska burgrabiego von Dohna, który mimo swego wojennego doświadczenia i sławy odejść musi z Czernicy bez dostrzegalnych sukcesów. Nieskuteczne oblężenia wystawiają obrońcom warowni i jej fortyfikacjom jak najlepsza opinię; pozostałości fosy jak również liczne szczegóły murów zaświadczają jeszcze dziś o walorach obronnych budowli.

Pod koniec szesnastego stulecia, 30 kwietnia 1672 roku zamek staję się scenerią tragicznych wydarzeń zapisanych w historii rodziny von Lest; ówczesny właściciel Czernicy, Oswald von Lest został w trakcie rodzinnej kłótni zabity przez swego starszego brata Nikolausa.

W XVIII wieku jako właścicieli posiadłości dokumenty wymieniają kolejno rodziny von Dobschutz, von Glaubitz, von Schweinitz, von Festenberg – Packisch oraz rodzinę von Forster.

W połowie dziewiętnastego stulecia, a dokładnie w roku 1858 budowla uległa sporym zniszczeniom i została prowizorycznie odbudowana w stylu neorenesansowym. Z pałacowych pomieszczeń zachowała się jedynie w przyziemiu budynku kaplica , bogato zdobiona malowidłami z 1563 roku. W renesansowym fryzie herbowym przedstawione są tutaj rodziny pozostające w związku z majątkiem w Czernicy. Najstarszą częścią tego wnętrza są masywne drzwi, opatrzone zabytkowym, ale wciąż działającym mechanizmem rygli i zasuw. W roku 1861 posiadłość nabył radca handlowy Leopold Scholer. Majątek przekazał swojej córce Adeli, zamężnej z Friedrichem von Klitzing – Schierokau. W rękach tej rodziny dobra pozostają do końca drugiej wojny światowej. W końcu XIX wieku pałac został rozbudowany do swojej dzisiejszej postaci, natomiast charakterystyczną stożkową wieżę dobudowano w roku 1911 Pod koniec drugiej wojny światowej „Amt Rosenberg” wywiózł do pałacu w Czernicy z Berliner Reichmusikkammer cenne zbiory zajmujące siedem wagonów kolejowych. Zasoby te wpadły 8 maja 1945 roku w ręce wojsk radzieckich, które zniszczyły większą część bezcennych dzieł sztuki.

Powojenna historia pałacu nie odbiega zanadto od scenariuszy opisujących dzieje innych podobnych obiektów. Przez pewien czas zabytek był własnością wrocławskiego przedsiębiorstwa handlu opałem i były tu organizowane kolonie dla dzieci i pracowników tejże instytucji oraz firmom z nią zaprzyjaźnionych. Później pałac przez kilka lat stał pusty, a po ogłoszeniu stanu wojennego umieszczono tutaj garnizon i koszary ZOMO. Dla wyglądu i kondycji obiektu, oraz jego otoczenia fakt ten miał poważne konsekwencje. Pałac otoczony jest parkiem pochodzącym z przełomu XVII i XVIII wieku zajmującym aktualnie powierzchnię około 10 hektarów, z czego około 5 hektarów jest ogrodzonych jako własność obecnych właścicieli rezydencji. Wydaje się bardzo prawdopodobne, że pierwotnie wielkość przypałacowego parku była znacznie większa o czym świadczą zachowane do dziś pozostałości alejek wyznaczonych szpalerami starych drzew.

Rezydencja bardzo często przyciąga turystów, pragnących obejrzeć pałac i sfotografować się na tle zabytkowych murów. Czernicę często odwiedzają również byli właściciele posiadłości, z którymi obecni gospodarze utrzymują przyjazne stosunki. Obecni właściciele rezydencji podkreślają, że pałac i jego najbliższe otoczenie stanowią miejsce kumulacji dobrych energii. Tego samego zdania są specjaliści radiesteci, którzy w czasie renowacji obiektu często gościli w zabytkowych wnętrzach. Dzisiejsi gospodarze planują w najbliższym czasie przeprowadzenie kolejnych prac, które przywrócą budowli i jej otoczeniu dawną świetność.

Tadeusz Siwek