Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

W mieście i jego okolicach dokonano wielu odkryć archeologicznych - należą do nich dwie osady z epoki kamiennej oraz dwie z okresu halsztackiego wraz z cmentarzyskiem. Nazwy Ołdrzychowa [łacińska (Ulrici villa – 1310 r.) i niemiecka (Ullerschdurf – 1233 r., później Ullersdorf)] ujawniają prawdopodobnie imię zasadźcy na prawie niemieckim – Ulricha. Od 1411 r. przez cztery stulecia Ołdrzychów wchodził w skład włości klasztoru magdalenek z Nowogrodźca. W tym czasie jego mieszkańcy doświadczali wielu nieszczęść: najazdu husytów, zarazy, wojny 30-letniej, wojen śląskich i napoleońskich. Do 1815 r. Ołdrzychów był miejscowością graniczną (po stronie saksońskiej). W okolicach Ołdrzychowa od dawna eksploatowane były piaskowce oraz iły. Te pierwsze posłużyły m.in. do naprawy wież wrocławskiej katedry, drugie natomiast zaś stanowiły surowce do wyrobu ceramiki w samym Ołdrzychowie, a także w innych miejscowościach śląskich, w Wielkopolsce, a nawet w Prusach Wschodnich.

W 1904 r. wybudowano stalowy most kolejowy nad Kwisą na trasie ze Lwówka Śl. do Nowogrodźca i dalej do Zebrzydowej. Krótko po II wojnie światowej miejscowość nazywano Oldrzychów lub Ulinów. Ołdrzychowski kościół parafialny św. Mikołaja wzmiankowany jest już w dokumentach pochodzących z początku XIV w. W obecnej formie pochodzi on z I połowy XIX w., wzniesiony na wzór świątyni istniejącej wcześniej (wieżę wybudowano w latach 1711–1712). Ze starej świątyni pochodzi zapewne renesansowy ołtarz, znajdujący się w pomieszczeniu pod wieżą, oraz częściowo zamurowany gotycki portal w południowej ścianie kościoła. Obok pod pomnikową lipą umiejscowiono w XIX w. tzw. kamień ofiarny, mający pochodzić jeszcze z czasów pogańskich, a przywieziony z jednego z pobliskich wzgórz.

Dookoła kościoła rozpościera się cmentarz otoczony kamiennym murem. Po północnej stronie kościoła stoi niewielki, ale bardzo ładny budynek gospodarczy (przedpogrzebowy), wykonany z dekoracyjnych, barwnych cegieł klinkierowych. Po wewnętrznej stronie muru cmentarnego zachowało się wiele poniemieckich nagrobków, głównie z XIX w. a wśród nich nagrobek Josefa Hersela (1831–1904) oraz jego żony i synowej. J. Hersel był właścicielem kopalni iłu, a także założycielem (w 1864 r.) miejscowej fabryki wyrobów ceramicznych, dzisiejszej klinkierni firmy „Jopek”.

W Ołdrzychowie zachował się oryginalny słup milowy (dystanso- wy) poczty saskiej z 1725 r. Informuje on o odległościach z Ołdrzychowa do ważniejszych miejscowości, położonych przy trasie wiodą-cej z Lipska przez Zgorzelec do Wrocławia, w tym przypadku do Lubania oraz Bolesławca i Nowogrodźca.

Godnym zachowania i ochrony obiektem jest klinkiernia J. Hersela (obecnie firmy „Jopek”). Stanowi ona duży kompleks budynków, pieców i kominów, wzniesionych z wytwarzanej tu niegdyś barwnej cegły klinkierowej. Do tej pory zachowało się wiele unikalnych, ceramicznych elementów ozdobnych w ścianach budynków klinkierni, a także wielu domów w Ołdrzychowie i jego okolicy. Najpiękniejszym przykładem takiego kolorowego, niemal bajkowego domu jest budynek przy ul. Ołdrzychowskiej 29, jak twierdzą mieszkańcy Ołdrzychowa, dom należący niegdyś do Josefa Hersela. Ołdrzychów może się poszczycić największą ilością zachowanych i najpiękniejszymi domami wzniesionymi z barwnych cegieł klinkierowych w całej okolicy. niemal co drugi dom ma tu przynajmniej „szlaczek” ułożony z kolorowych cegieł. nierzadko dotyczy to także zabudowań gospodarczych. Wielu zagrodom towarzyszą tu krzyże bądź kapliczki, obecnie coraz częściej odnawiane przez mieszkańców.

 

Opracowała MJ