Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 

Nie wiadomo dokładnie, kiedy w miejscu dzisiejszych Janowic Wielkich powstała pierwsza osada, ale na pewno miało to miejsce nie później niż w XIII wieku. Miejscowość w tym czasie związana była z ośrodkiem górniczo - hutniczym w Miedziance, razem z którą wchodziła początkowo w skład posiadłości ziemskiej z siedzibą w Mniszkowie. Pierwsze pewne i potwierdzone wzmianki o miejscowości pochodzą dopiero z II połowy XIV wieku, a zatem z okresu, gdy kopalnie w Miedziance były już od dawna eksploatowane.

Właściciele janowickich dóbr zmieniali się często. Jednym z pierwszych znanych z imienia był Clericus Bolcze wymieniony w dokumentach z roku 1372, prawdopodobny założyciel zamku Bolczów. Spośród wielu posiadaczy tych ziem warto wymienić także ród Burghausów którzy w 1534 r. sprzedali majętność Hansowi Schaffgotschowi z zamku Chojnik.

Okres wojen husyckich oznaczał dla miejscowości bardzo ciężkie czasy. Wieś została zniszczona , a górnictwo podupadło, by ożywić się dopiero w drugiej połowie XV w.
W kolejnym stuleciu rozwinęło się w Janowicach hutnictwo. Nad rzeką zbudowano pierwsze zakłady metalurgiczne Później w dolinie hutniczego Potoku powstała płuczkarnia ze stawem , gdzie przerabiano stare hałdy z innych kopalń i hut wypłukując zachowane w nich związki miedzi.

W 1610 r. powstała w dole wsi nad Bobrem pierwsza papiernia , ale w czasie wojny trzydziestoletniej została zniszczona, podobnie jak huta i płuczkarnia. Na tych terenach wojna trzydziestoletnia zamknęła w sposób nieodwracalny złoty wiek górnictwa i hutnictwa, w miejsce których we wsi wykształciły się liczne ośrodki tkactwa chałupniczego.

W 2 połowie XVIII wieku Janowice przeszły jako spadek w ręce hrabiego zu Stolberg –Wernigerode. Był to wówczas jeden z najpotężniejszych i najbogatszych arystokratycznych rodów na Śląsku, a jego członkowie pełnili najwyższe urzędy i funkcje w administracji pruskiej. Rodzina posiadała ogromne dobra sięgające w tej okolicy aż po Kamienną Górę.
Od początku XIX wieku Janowice Wielkie przeżywają widoczny rozkwit; we wsi działała papiernia , powstał także duży tartak, eksploatujący okoliczne lasy. W tym czasie rozpoczęto poszukiwania , a potem wydobycie rud ołowiu i pirytu w kopalni „Dorothea”.

Znaczne ożywienie przyniosło przeprowadzenie w 1867 roku linii kolejowej do Jeleniej Góry oraz wybudowanie dużego dworca. Nad Bobrem powstały okazałe wiadukty kolejowe.

Dzięki kolei Janowice stały się modnym letniskiem i punktem wyjścia na wycieczki. W 1880 był tu hotel , a także gospoda i restauracje. W początku XX w. przebywało tu rocznie do tysiąca turystów. Powstało wtedy sporo domów wypoczynkowych, a wieś zaczęła nabierać charakteru letniskowego.

W rękach hrabiego zu Stolberg-Wernigerode majątek pozostał do 1945 roku. Po zakończeniu działań wojennych Janowice zachowały swój charakter , ale zmniejszeniu uległo znaczenie wsi jako letniska. W 1973 roku miejscowość uzyskała status siedziby władz gminnych.

Gospodarkę kopalnianą wznowiono w latach 1945-54, prowadząc, pod ścisłą kontrolą i na rozkaz władz radzieckich, potajemne wydobycie rud uranu. Kilkuletnia brutalna eksploatacja była przyczyną upadku Miedzianki – dziś po tej zabytkowej miejscowości, której początki sięgają XII wieku pozostał jedynie kościół na wzgórzu i rozrzucone po brzozowych zagajnikach kamienie.

Janowice Wielkie także obecnie stanowią znakomita bazę wypadowa dla turystów zamierzających zwiedzać pobliskie Rudawy; do ruin zamku Bolczów, wznoszących się na górującym nad miejscowością wzgórzu jest niespełna godzina spaceru; nieco dłuższe, ale dobrze oznakowane trasy turystyczne prowadzą w kierunku Starościńskich Skał, Gór Sokolich i malowniczych kororowych jeziorek, które w okolicach Wieściszowic stanowią naturalną pamiątkę po działających tutaj niegdyś kopalniach.

W Janowicach Wielkich oprócz dwóch zabytkowych kościołów godny zwiedzenia jest także pałac zbudowany na prawym brzegu Bobru w XVI wieku. W budowli wzniesionej na zlecenie hrabiego Daniela von Schaffgotscha mieści się obecnie dom pomocy społecznej, którego administratorzy pozwalają jednak umówionym grupom turystycznych na ograniczone zwiedzanie obiektu.

Swoistym zabytkiem Janowic Wielkich jest również miejscowa stacja kolejowa pamiętająca lata sześćdziesiąte XIX wieku. Stylowa zabudowa dworca także dzisiaj przypomina odległe czasy, kiedy zatrzymujące się tutaj pociągi pełne były turystów i wczasowiczów spragnionych malowniczych widoków i spokoju stanowiących główne atrakcje tej części Dolnego Śląska.