NADODRZAŃSKI KLASTER EKONOMII SPOŁECZNEJ

W dniu 30 lipca w KSON-ie odbyło się spotkanie założycieli i uczestników Nadodrzańskiego Klastra Ekonomii Społecznej.

Klaster to Klaster (od. ang.cluster) lub używany w niektórych zastosowaniach polski odpowiednik –zgęstek, to zgrupowanie przestrzenne lub powiązanie systemowe mniejszych obiektów w jeden większy. Klaster przemysłowy(ang.industrial cluster, inne nazwy to m.in.grono,klaster regionalny) – skoncentrowana przestrzennie (geograficznie) grupa przedsiębiorstw pochodzących z tego samego lub pokrewnych sektorów, a także instytucji i organizacji, powiązanych ze sobą siecią pionowych i poziomych zależności, konkurujących i współpracujących ze sobą.

Obecność w klastrze daje przedsiębiorstwom szereg korzyści i pozwala wzmocnić ich przewagę konkurencyjną.

W tym przypadku tę grupę stanowią największe organizacje pozarządowe zachodniej części Polski. Do Nadodrzańskiego Klastra przystąpiły  : Wrocławski Sejmik Osób Niepełnosprawnych, Zachodniopomorskie Forum Organizacji Socjalnych, Lubuski Sejmik Osób Niepełnosprawnych w Gorzowie, Związek Lubuskich Organizacji Pozarządowych i Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych w Jeleniej Górze.

Głównym zadaniem powołanej grupy, do której wkrótce zamierzają również przystąpić organizacje pozarządowe z Wielkopolski jest działanie w celu poprawy jakości życia mieszkańców pogranicza. Szczególnie w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, starszych i zagrożonych wykluczeniem społecznym…

A ponieważ najbardziej nobilitującą dla człowieka jest praca, zamieramy wykorzystać dobre praktyki naszych zachodnich sąsiadów – mówi inicjator klastra Stanisław Schubert – prezes KSON, aby poprzez staże i praktyki zawodowe w Niemczech i zachodniej Europie przygotowywać głównie niepełnosprawnych do pracy w naszym kraju. Chcemy również zachęcać niepełnosprawnych do podejmowania działania na własny rachunek w oparciu o różne systemy dofinansowań, które można ocenić jako bardzo przyjazne innowacyjności.

Na najbliższe lata są zabezpieczone na takie projekty duże środki, a większym organizacjom łatwiej będzie identyfikować autentyczne potrzeby i realizować przyjęte zadania.

Na spotkaniu powołano także międzyregionalny zespół, który zajmie się programowaniem działalności klastra na najbliższe lata.

O patronat nad tym przedsięwzięciem – mówi jeden z organizatorów – oman Malinowski z zielonogórskiego ZWOP – prezes największej w Polsce organizacji pozarządowej, wystąpiliśmy d Marszałków poszczególnych województw oraz czynników rządowych.

To pierwsza taka inicjatywa, która potwierdza, że choć organizacje pozarządowe w środowisku osób niepełnosprawnych różnią się często godnie, to jednak w sprawach ważnych potrafią mówić jednym głosem.

Inauguracyjna konferencja Nadodrzańskiego Klastra Ekonomii Społecznej planowana jest w ostatnich dniach września we Wrocławiu.

Trzeba mieć oczy dookoła głowy

Złą sławą owiane są sposoby oszustw „na wnuczka” lub „na policjanta”. Mim szerokiej akcji ostrzegawczej wielu ludzi, najczęściej niepełnosprawnych i starszych daje się jeszcze na to złapać. Mało kto jednak wie, że są i inne sposoby wymyślone przez amatorów łatwego i często z pozoru legalnego zarobku. Do Karkonoskiego Sejmiku Osób Niepełnosprawnych w ostatnim okresie czasu zgłosiło się kilka starszych osób, które „naciągnięte’ zostały przez instytucje zajmujące się udzielaniem kredytów na takie właśnie produkty zwane bankowymi. Pan Jarosław z Jeleniej Góry ma 81 lat, nie dowidzi i niedosłyszy i jak mówi, po kilku telefonach od bardzo sympatycznej Pani zgłosił się pod wskazany adres w Jeleniej Górze aby otrzymać bardzo korzystny kredyt.  Było tam czarno od ludzi – mówi Pan Jarosław, właściwie zbędny był mi ten kredyt, ale Pani była tak miła, rata kredytu niewielka, a zawsze są jakieś potrzeby.  Zaciągnąłem kredyt na 6 tysięcy złotych, po czym okazało się, że otrzymałem tylko 4600 zł. Mało tego, po zsumowaniu wszystkich kosztów oraz prowizji, okazało się że Pan Jarosław w przeciągu 10 lat musi spłacić 18 tysięcy.

W ten sposób – mówi Pan Jarosław  na 10 lat moja emerytura wysokości 950 zł miesięcznie została obciążona dodatkowymi ratami na które mnie nie stać.

Inną formą aktywności pojawiających się na rynku tzw. doradców są oferty pisania projektów dla organizacji pozarządowych. Młodzi ludzie o nienagannym wyglądzie oferują 100% skuteczność przy składaniu wniosków przez fundację i stowarzyszenia. W myśl zawartej umowy kwoty za przygotowanie wniosku kształtują się do 1000 zł a w przypadku pozytywnego rezultatu wynagrodzenie autorów może sięgnąć nawet do 10% wartości projektu. Bieda w tym, że żaden ze znanych nam konkursów projektowych nie przewiduje kosztów opracowania projektu jako kosztów kwalifikowanych. Mało też jest organizacji, które mogą pozwolić sobie na zapłatę kilkutysięcznego wynagrodzenia w przypadku gdyby taki projekt przeszedł. Konsekwencje będą się rodziły później, gdy taką wypłatę pośrednikowi trzeba będzie zrealizować. Jednym z warunków współpracy jest również przekazanie „zleceniobiorcy” przez organizację pozarządową dotychczas składanych projektów czyli własnych pomysłów i wartości intelektualnych. Te są w konsekwencji brutalnie wykorzystywane przy naciąganiu następnych naiwnych. Oczywiście, że można sprawdzić stronę internetową oferenta, ale z niej najczęściej niewiele wynika.

Nie twierdzimy, że nie ma przyzwoitych firm pośredniczących, mówią wolontariusze KSON-u, ale warto w przypadku wątpliwości zapytać Nas, a na pewno pomożemy uniknąć fatalnych w skutkach pomyłek.

Ostrożność, przezorność i dociekliwość to właściwie w dzisiejszych czasach oprócz zasady, że „trzeba mieć oczy dookoła głowy” jedyna recepta na uniknięcie trudnych do przewidzenia kłopotów.

Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych serdecznie dziękuje firmie ""Zaiks" za zwolnienie z opłat z wynagrodzeń autorskich podczas spotkań integracyjnych. Tym samym uważamy ZAIKS za członka wspierającego naszą organizację i z satysfakcją na naszej stronie zamieszczamy logotyp tej szacownej Organizacji.

logotyp ZAiKS pole podstawowe

Kalendarz wydarzeń KSON

SIERPIEŃ  2015 r

        

Od  1  sierpnia 2015 r trwa w dalszym ciągu  kurs komputerowy  "Senior na czasie  III edycja" ," Aktywizacja Niepełnosprawnych Seniorów 60+"

 

 W każdą sobotę sierpnia od 9;00 do 14;00 czynna kawiarenka internetowa dla uczestników kursów komputerowych

08-08-2015  (sobota) godz: 9:00  wycieczka autokarowa Jelenia Góra- Marciszów -Wieściszowice- Krzeszów-Chełmsko Śląskie wyjazd spod KSON-u

22 sierpnia wycieczka piesza "Jeleniogórskim Szlakiem Kopalni Złota" Zbiórka przystanek „Podwale” godz: 10:40.

         

Komunikat Organizacyjny

XX  Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących

Par w Brydżu Sportowym (IMPY)

01. – 04.10.2015r,

I  Organizator:

Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących „CROSS” w Warszawie.

Współorganizator:

Integracyjny Klub Sportowy „VICTORIA” w Białymstoku.

II Cel:

Wyłonienie najlepszej pary, podnoszenie poziomu sportowego.

III  Termin i miejsce:

Od kolacji 01.10.2015 do śniadania 04.10.2015 w Ośrodku „Sosnowe Zacisze” Kleosin k/Białegostoku ul. Leśna 20. Dojazd z dworca PKP autobusami linii 10 i 11 w kierunku Kleosina

IV  Uczestnictwo:

Uczestnikami mogą być inwalidzi wzroku I i II grupy będący członkami klubów Stowarzyszenia „CROSS”

 Każdy uczestnik zobowiązany jest do wpłacenia 75 zł. na odprawie technicznej w celu pokrycia kosztów organizacyjnych turnieju.

V Nagrody:

Trzy pierwsze pary otrzymają puchary i  medale.

VI  System rozgrywek:

Turniej zostanie rozegrany systemem czterosesyjnym zgodnie z przepisami PZBS
z uwzględnieniem zasad dotyczących niewidomych i słabowidzących zawodników.

VII  Zgłoszenia:

Do dnia 01.09.2015  na adres e-mailem: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

X  Odprawa techniczna: 

O godzinie 20.00 po kolacji w dniu 01.10.2015 r..

                                                                                              Ze sportowym pozdrowieniem

                                                                                              Wacław Morgiewicz

KOMUNIKAT ORGANIZACYJNY

 XVI Drużynowych Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących

 w warcabach stupolowych
 

Organizator:

         Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących

         CROSS w Warszawie.

Współorganizator:

         Integracyjny Klub Sportowy „VICTORIA” w Białymstoku.

         Koordynator: Wacław Morgiewicz (tel. 603 198 909)

Cel Turnieju:

         Wyłonienie Drużynowego Mistrza Polski  na rok 2015 r

            Popularyzacja gry w warcaby stupolowe.

Termin i miejsce:

          04.10. - 11.10.2015 r. Ośrodek „Sosnowe Zacisze” Kleosin k/Białegostoku ul. Leśna 20.    Dojazd z dworca PKP autobusami linii 10 i 11 w kierunku Kleosina.

Uczestnictwo:

         W turnieju mogą brać udział członkowie Stowarzyszenia CROSS posiadający licencje       PZWarc. Każdy zawodnik musi przedstawić potwierdzone ksero orzeczenia z tytułu utraty        wzroku.

W  mistrzostwach prawo gry mają  następujące drużyny:

 „Hetman” Lublin, „Podkarpacie” Przemyśl, CROSS Opole. „Atut” Nysa, „Sudety” Kłodzko, „Łuczniczka” Bydgoszcz, „Warmia i Mazury” Olsztyn ,”Jaćwing” Suwałki, „Jantar” Gdańsk,  „Victoria” Białystok,  „Zryw” Słupsk,   „ŚKKFSiTNiS” Kielce.

Pierwsza drużyna rezerwowa   „ELCROSS” Elbląg

System rozgrywek:

          Kołowy, 11 rund w czasie 2h na zawodnika.

         Zawodnicy grający w meczu białymi zapewniają sprzęt.

         Drużyny czteroosobowe, w tym na czwartej desce obowiązkowo kobieta.

         Klub ma prawo zgłosić jednego zawodnika rezerwowego lub opiekuna.

         Każda drużyna wnosi odpłatność w wysokości 160,00zł od osoby płatne gotówką

         na odprawie technicznej.

         Turniej rozpoczyna się kolacją 04.10.2015r. i kończy śniadaniem w dniu 11.10.2015 r.

Odprawa techniczna kapitanów drużyn  04.10.2015 r. o godz. 20 - tej

         Sędzią Głównym Turnieju: Leszek Łysakowski

           Najlepsze drużyny otrzymają puchary i medale.

Zgłoszenia:

         Do dnia 01.09.2015 r. na adres Klubu, e-mail (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.) wraz z podaniem

         nazwisk osób biorących udział w mistrzostwach.

         Organizator zastrzega sobie interpretację komunikatu mistrzostw.

Ze sportowym pozdrowieniem

          Wacław Morgiewicz

KOMUNIKAT ORGANIZACYJNY

 IV Drużynowych Mistrzostw Polski   Kobiet Niewidomych i Słabowidzących

 w warcabach stupolowych
 

Organizator:

          Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących   CROSS w Warszawie.

Współorganizator:

          Integracyjny Klub Sportowy „VICTORIA” w Białymstoku.

         Koordynator: Wacław Morgiewicz (tel. 603 198 909)

Cel Turnieju

         Wyłonienie Drużynowego Mistrza Polski kobiet   na rok 2015

         Popularyzacja gry w warcaby stupolowe.

Termin i miejsce:

          11.10  -  18.10.2015 r Ośrodek „Sosnowe Zacisze” Kleosin k/Białegostoku Dojazd z        dworca PKP autobusami linii 10 i 11 w kierunku Kleosina

Uczestnictwo:

         W turnieju mogą brać udział członkowie Stowarzyszenia CROSS posiadający licencje       PZWarc.

         Każdy zawodnik musi przedstawić potwierdzone xsero orzeczenia z tytułu utraty          wzroku.

                            W turnieju mogą brać udział następujące drużyny:

 „Hetman” Lublin, „Podkarpacie” Przemyśl, CROSS Opole. „Atut” Nysa, „Sudety” Kłodzko, „Łuczniczka” Bydgoszcz ,  ”Jaćwing” Suwałki,    „Zryw” Słupsk,    „Victoria” Białystok,

„ŚKKFiTNIS „ Kielce,    CROSS Jastrzębie,    „Tęcza” Poznań .

Pierwsza drużyna rezerwowa:       „Warmia i Mazury” Olsztyn

System rozgrywek:      kołowy, 11 rund w czasie 2h na zawodnika.

Zawodnicy grający w meczu białymi zapewniają sprzęt.   Drużyny trzyosobowe.

Klub ma prawo wystawić jednego zawodnika rezerwowego lub opiekuna.

Każda drużyna wnosi odpłatność 165,00 zł od osoby płatne na odprawie technicznej. 

Turniej rozpoczyna się kolacją 11.10.2015 r. i kończy śniadaniem w dniu 18.10.2015r.

Odprawa techniczna kapitanów drużyn  11.10.2015 o godz. 20 - tej

Sędzią Głównym Turnieju: Leszek Łysakowski

Najlepsze drużyny otrzymają puchary i medale.

Zgłoszenia do dnia 15.09.2015 r.  na adres Klubu, e-mail (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.) wraz z podaniem nazwisk osób biorących udział w turnieju.

                   Organizator zastrzega sobie interpretację komunikatu mistrzostw.

Ze sportowym pozdrowieniem

          Wacław Morgiewicz

KOMUNIKAT ORGANIZACYJNY

XVI OGÓLNOPOLSKIEGO TURNIEJU WARCABOWEGO

  o  „ PUCHAR  PODLASIA „
 

Organizator:

          Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących   CROSS w Warszawie.

Współorganizator:

          Integracyjny Klub Sportowy „VICTORIA” w Białymstoku.

         Koordynator:   Wacław Morgiewicz (tel. 603 198 909)

Cel Turnieju:

         Popularyzacja gry w warcaby stupolowe.

         W turnieju mogą brać udział osoby posiadające pierwszą lub drugą grupę z tytułu utraty         wzroku (należy przedstawić ksero orzeczenia lekarskiego) i posiadające ważną licencje      warcabową.

Termin i miejsce:

         26.09  -  01.10.2015 r. Kleosin k/Białegostoku Ośrodek „Sosnowe Zacisze” ul. Leśna 20.    Dojazd z dworca PKP autobusami linii 10 i 11 w kierunku Kleosina

Koszty:

         Koszt udziału jednego zawodnika wynosi 100 zł. plus 20zł. wpisowe w całości przeznaczone       na nagrody.

System rozgrywek:

         Szwajcarski na dystansie 9 rund.Tempo gry 1,30 godz. na zawodnika

          Odprawa techniczna w dniu 26.09.2015 o godż. 20-tej

Zgłoszenia:

         do dnia 01.09.2015r. na adres Klubu, e-mail (Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.) wraz z podaniem   nazwisk osób biorących udział w turnieju.

         Ilość miejsc ograniczona. Decyduje kolejność zgłoszeń.

              Turniej rozpoczyna się kolacją w dniu 26.09.2015 i kończy obiadem w dniu  01.10.2015r.

         Zawodnicy grający w danej rundzie białymi zapewniają sprzęt.

         Sędzią głównym turnieju : Leszek Łysakowski.

           Najlepsze drużyny otrzymają puchary i medale.

         Organizator zastrzega sobie interpretację regulaminu turnieju.

Ze sportowym pozdrowieniem

          Wacław Morgiewicz

Komunikat organizacyjny II Otwartych Mistrzostw Polski
Niewidomych i Słabowidzących w Nordic Walking

Organizator:Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących „CROSS” Warszawa ul. Konwiktorska 9

Współorganizator: Klub „JUTRZENKA” Częstochowa

Koordynator:Zdzisław Mądry

Miejsce  i termin:                Jura Krakowsko-Częstochowska                  

                                               Jurajski Puchar Nordic Walking

                                           22 – 24 sierpnia 2015r

Miejsce zakwaterowania: Ośrodek Szkoleniowy RODN „WDM”

 Złoty Potok, ul.T.Kościuszki 99

Pobyt rozpoczyna się obiadem w sobotę (22.VIII.) a kończy śniadaniem w poniedziałek (24.VIII.). Połączenia komunikacyjne podano w końcowej części komunikatu.

Cele turnieju :

Wyłonienie Mistrzów Polski w nordic walking w kategoriach T-11, T-12 wśród mężczyzn i kobiet

Popularyzacja nordic walking jako sportu uzupełniającego narciarstwo biegowe

Krzewienie kultury fizycznej wśród osób z dysfunkcją wzroku
Popieranie współzawodnictwa sportowego i rywalizacji fair play

Warunki uczestnictwa :
W zawodach  biorą  udział:

- członkowie klubów sportowych zrzeszonych w Stowarzyszeniu  CROSS,

- inne osoby pełnoletnie

            posiadające aktualne orzeczenie KIZ potwierdzające umiarkowany lub
            znaczny stopień niepełnosprawności z tytułu dysfunkcji wzroku,

Regulamin zawodów: zawody zostaną przeprowadzone zgodnie z Ramowym  Regulaminem Indywidualnych Mistrzostw Polski Niewidomych i Słabowidzących w nordic walking (Regulamin dostępny na stronie internetowej Stowarzyszenia CROS zakładka DYSCYPLINY > NORDIC WALKING)

Startujący zawodnicy powinni posiadać:
Klubowy lub indywidualny strój sportowy
Aktualne orzeczenie KIZ potwierdzające dysfunkcję wzroku,

Trasa: zawody zostaną przeprowadzone na znakowanych szlakach Nordic Walking

-  długość 5km.

Opłaty:Zawodnicy klubów sportowych CROSS wnoszą wyłącznie opłatę startową w wysokości 50 zł od zawodnika.
Odpłatność dla pozostałych zawodników i przewodników ustala koordynator.

Ze względu na ograniczoną ilość miejsc o zakwalifikowaniu do zawodów decyduje kolejność zgłoszeń. Pierwszeństwo przysługuje finalistom Pucharu Polski

Nagrody: zwycięzcy z pierwszych trzech miejsc e każdej kategorii otrzymają puchary, miejsca 1-5 dyplomy

Ranking: zawody  są zaliczane do rocznego rankingu NW Stowarzyszenia CROSS

Zgłoszenia klubowe i indywidualne zawodników:do dnia 7 sierpnia 2015r bezpośrednio do koordynatora na adres e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript. lub tel.604-751-326,

W zgłoszeniu  proszę o podanie: godziny przyjazdu oraz wyjazdu zawodników.

Program zawodów:

sobota (22.VIII.)                  - 10 – 14,00 zakwaterowanie i obiad,

- 16 – 18,00 odprawa techniczna i wizja lokalna trasy,

- 18,30 kolacja

niedziela (23.VIII.)               - 7,30 – 8,30 śniadanie,

- 9,00 – 13,30 zawody MP w ramach IV Jurajskiego Pucharu NW

- 14 – 15,00 obiad,

- 18,00 – uroczyste zakończenie Mistrzostw,

-               kolacja grilowa i ognisko,

poniedziałek (24.VIII.)       - 7,30 – 8,30 śniadanie,

- 9,00 – 11,00 wykwaterowanie,

Komunikacja:         Częstochowa PKS (stan10) > Złoty Potok sobota

                                   6,50; 7,50; 11,30; 14,20;14,30; 16,10; 17,30; 19,30 (czas przejazdu 45min)

Uwaga: kurs podkreślony > autobus zatrzymuje się przy Ośrodku
            inne kursy: od przystanku końcowego podejść szosą 500m w kierunku pstrągarni.  

                                  

Złoty Potok poniedziałek > Częstochowa PKS
4,30; 5,25; 6,30; 6,50; 7,50; 9,10; 9,30; 11,00 (czas przejazdu 45min)

Organizator zastrzega sobie prawo ostatecznej interpretacji niniejszego komunikatu oraz harmonogramu zawodów.

                                                                       Zdzisław Mądry - koordynator

                    

MP   W SZACHACH  SZYBKICH  OSÓB

NIEWIDOMYCH  I  SŁABOWIDZĄCYCH

                                  BYDGOSZCZ   14  -  16.08.2015

 

ORGANIZATOR:     Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących „CROSS” Warszawa.

 WSPÓŁORGANIZATOR: KSN „ŁUCZNICZKA „  Bydgoszcz.

CEL: Wyłonienie najlepszych  zawodników  na rok 2015.

           Podnoszenie poziomu gry.

           Współzawodnictwo sportowe jedna z form rehabilitacji.

TERMIN I MIEJSCE:    14.08.2015 r  od   kolacji  -  do  16.08.2015 r do  obiadu ,  miejsce     zakwaterowania       Bydgoszcz  hotel  „ AKOR” ul Ludwikowo  1.

SYSTEM  ZAWODÓW: Turniej zostanie rozegrany system szwajcarskim  na dystansie 9   rund , czas partii wynosi 30 minut  dla  zawodnika. Przy  równej  ilości  zdobycia punktów z gry , o kolejności  decyduje : średni  Bch, maksymalny   Bch,  progres  , bezpośredni  pojedynek. Zawodnik  zabezpiecza  szachy  i  zegar  elektroniczny.

ODPŁATNOŚC: Od uczestnika  wynosi  50  złotych , najlepsi  zawodnicy  otrzymają puchary  i medale.

Odprawa techniczna 14.08.2015 r godzina 20:00  Sędzia główny  Jahr  Ulrich.

ZGŁOSZENIA:     do   10   Sierpnia 2015 r   

 606 400 510

608 494 342             

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.        podać imię i nazwisko datę urodzenia , stopień niepełnosprawności  ksero orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

                                                                                                                       Koordynator

                                                                                                                      Ewa  Sargalska

                                                                                                                                

NIK o przygotowaniu urzędów do kontaktu z niesłyszącymi

Polskie urzędy nie traktują osób głuchoniemych z należytą powagą. Swoje zaniedbania tłumaczą niskim odsetkiem głuchoniemych petentów, ale nie dostrzegają, że głuchoniemi nie przychodzą do urzędów, bo poziom dostępności instytucji użyteczności publicznej dla niepełnosprawnych jest wciąż niewystarczający. Jak ustalili kontrolerzy NIK, jedną z przyczyn tego stanu rzeczy, była nieznajomość występujących u osób głuchoniemych ograniczeń w komunikowaniu się z otoczeniem. Niemal wszystkie instytucje komunikaty przeznaczone dla ludzi niedosłyszących i głuchych przedstawiły w języku pisanym, błędnie zakładając, że wszyscy głuchoniemi w pełni rozumieją ten język. Tymczasem dla części osób głuchych język pisany jest językiem obcym – bardzo trudnym do opanowania - a jedynym w pełni zrozumiałym, podstawowym językiem jest język migowy.

Od trzech lat w Polsce obowiązuje ustawa o języku migowym, która nakłada na podmioty publiczne obowiązek wprowadzenia udogodnień i narzędzi umożliwiających informowanie, kontakt oraz udzielanie usług osobom z wadami słuchu. Mimo to, większość skontrolowanych przez NIK instytucji publicznych nie była przygotowana do kontaktów z głuchymi. Obywatele niedosłyszący i posługujący się językiem migowym nadal mają problemy z komunikowaniem się i załatwieniem najprostszych spraw w instytucjach tzw. „pierwszego kontaktu”: w urzędach miejskich, skarbowych, komendach policji czy w oddziałach ZUS. Zdaniem NIK można mówić nawet o pewnej formie dyskryminacji osób posługujących się językiem migowym, ponieważ nie zagwarantowano tym osobom dostępu do usług publicznych na równi ze słyszącą częścią społeczeństwa. Każdy urząd powinien potrafić porozumieć się z osobami głuchymi w ich podstawowym języku, czyli języku migowym.

W Polsce - według statystyk GUS - jest niemal 850 tys. ludzi z różnymi wadami słuchu. Ponad połowa z nich to osoby niesłyszące lub niedosłyszące. Dodatkowo z roku na rok coraz więcej ludzi przyznaje się do problemów ze słuchem. Obniża się także granica wieku osób, u których występuje niedosłuch - jego skutki odczuwa obecnie już blisko połowa osób poniżej 40. roku życia.

W „informacji”

NIK przeprowadziła kontrolę w 60 instytucjach publicznych, z którymi obywatele kontaktują się najczęściej: urzędach wojewódzkich, urzędach gmin, starostwach powiatowych, urzędach skarbowych, a także w oddziałach ZUS i komendach policji. W dniu rozpoczęcia kontroli, czyli ponad dwa i pół roku po wejściu w życie ustawy o języku migowym, nadal ponad połowa (52 proc.) zbadanych przez NIK podmiotów nie miała na stronie internetowej, w BIP ani w ogólnodostępnym miejscu w swojej siedzibie żadnej informacji o usługach i rozwiązaniach pozwalających na komunikowanie się z nimi osoby niesłyszącej. 42 proc. podmiotów wywiązało się z tego obowiązku, ale zrobiły to w sposób nierzetelny, zamieszczając informacje niepełne. Tylko 6 proc. instytucji udostępniło kompletne informacje o przysługujących osobom niedosłyszącym prawach i sposobach ich realizacji.

Równie dużym problemem jak brak informacji jest informacja podana w niewłaściwej formie. Jak wynika z ustaleń kontroli znakomita większość informacji o dostępnych formach kontaktu i wprowadzonych udogodnieniach, zamieszczonych na stronach internetowych i w siedzibach urzędów nie miała szans dotrzeć do tych, dla których były przeznaczone, czyli do osób głuchych i niedosłyszących, ponieważ były one źle oznaczone i przygotowane w niewłaściwym języku. Zdaniem kontrolerów NIK powodem tych błędów jest brak wiedzy w instytucjach publicznych na temat szczególnych potrzeb osób z niepełnosprawnością słuchu.

Znakomitą część komunikacji społecznej stanowi język mówiony i pisany. Tymczasem trudności w odbieraniu dźwięków przez osoby z wadami słuchu przekładają się na kłopoty ze sprawnym posługiwaniem się tekstem. Dla części osób, które urodziły się głuche lub straciły słuch we wczesnym dzieciństwie, język pisany - także polski - jest językiem obcym. Opanowanie go w stopniu wystarczającym do sprawnego czytania i pisania może być bardzo trudne, a czasami wręcz niemożliwe. Dla blisko 50 tysięcy osób głuchych w Polsce język migowy jest językiem podstawowym, w pełni zrozumiałym. 70 proc. spośród tych osób ma problemy z pełnym zrozumieniem języka pisanego.

Ponad 40 proc. podmiotów, które w ogóle przygotowały jakiekolwiek informacje o udogodnieniach dla niesłyszących, nie oznaczyło ich w jasny i rozpoznawalny dla tych osób sposób, tzw. znakami dostępności, czyli:
znakiem „migających dłoni” lub
przekreślonego ucha.

Najczęściej takie komunikaty nie były oznaczane ani wyróżniane w żaden sposób lub były oznaczane niewłaściwie, np. symbolem wózka inwalidzkiego.

Tylko jedna z 60 skontrolowanych instytucji przetłumaczyła na język migowy informacje kierowane do osób niesłyszących. Pozostałe urzędy ograniczyły formę przekazu do komunikatu w języku pisanym. Faktem jest, że Ustawa o języku migowym nie nakłada bezwzględnego obowiązku tłumaczenia treści na język migowy, a określa jedynie, że informacja ma być dostępna dla tych, którzy mają problemy ze słuchem. Jednak dla części osób, które urodziły się głuche lub straciły słuch we wczesnym dzieciństwie, każdy język pisany, także polski, jest językiem obcym. Dla osób głuchych podstawowym, naturalnym językiem, w którym komunikują się sprawnie i bezstresowo jest język migowy. Dla części tych osób opanowanie języka pisanego stanowi wielką trudność i dlatego urzędowe komunikaty w języku pisanym mogą być dla nich nie w pełni zrozumiałe.

W znakomitej więc większości przypadków, zarówno w urzędach, które informacji nie zamieściły, jak i w tych, które działania podjęły, efekty były podobne: brak możliwości kontaktu dla osób z wadami słuchu. W pierwszym wypadku bowiem osób niesłyszących w ogóle nie poinformowano o przysługujących im i przygotowanych dla nich udogodnieniach, w drugim wypadku teoretycznie oferowano rozwiązania ułatwiające osobie głuchej komunikację z urzędem, jednak ta nie mogła z nich skorzystać, bo informacje o ułatwieniach i formach kontaktu przedstawiane były wyłącznie w języku pisanym.

W internecie

Skontrolowane instytucje nie były przygotowane do komunikowania się z interesantami w języku migowym, także te, które takie przygotowanie deklarowały. Tylko trzy instytucje (z 60 zbadanych) korzystały z technicznych rozwiązań, umożliwiających osobom nieznającym języka pisanego zdalne komunikowanie się z urzędem. W jednej osoby głuche za pośrednictwem internetowego komunikatora audiowizualnego mogły skontaktować się z pracownikiem urzędu posługującym się językiem migowym, w drugiej - z tłumaczem języka migowego, pełniącym dyżur w wyznaczonych dniach. Tylko jeden z kontrolowanych urzędów dysponował rozwiązaniem, za pośrednictwem którego profesjonalny tłumacz języka migowego, w godzinach pracy urzędu, na bieżąco w obecności urzędnika, mógł tłumaczyć rozmowę z osobą niesłyszącą.

Zdecydowana większość urzędów do zdalnego komunikowania z osobami mającymi problemy ze słuchem wykorzystywała tylko powszechnie dostępne rozwiązania techniczne, np. pocztę elektroniczną, także faks lub SMS, uznając je za odpowiednie i wystarczające, zapominając o tym, że części osób głuchoniemych zrozumienie języka pisanego sprawia spore problemy.

W urzędzie

Ustawa nakłada na administrację publiczną (np. urzędy miast, gmin, urzędy skarbowe) obowiązek zapewnienia osobom z niepełnosprawnością słuchu pomocy tłumacza języka migowego w kontaktach bezpośrednich. Aby skorzystać z tego rozwiązania osoba głucha musi wypełnić odpowiedni wniosek, odpowiednio wcześniej (trzy dni) zgłaszając zapotrzebowanie na taką usługę. Tymczasem żaden ze skontrolowanych podmiotów, który miał obowiązek zapewnienia tłumacza, nie przetłumaczył na język migowy zamieszczonych na stronach internetowych formularzy zapotrzebowania lub choćby instrukcji ich wypełnienia i złożenia w urzędzie.

Tłumaczem może być także posługujący się językiem migowym pracownik urzędu (np. po przeszkoleniu), ale jak pokazują wyniki kontroli NIK w bezpośrednim komunikowaniu się osób głuchych z instytucjami nie sprawdza się stosunkowo popularne i często stosowane rozwiązanie - szkolenia z języka migowego dla urzędników. 47 skontrolowanych urzędów (78 proc.) zatrudniało osoby, które ukończyły kursy bądź deklarowały znajomość języka migowego. Jednak w ponad połowie zbadanych przez NIK przypadków urzędnicy znali język migowy jedynie na poziomie podstawowym, a to nie wystarczało do efektywnego porozumienia się z osobami głuchymi, ani też do zastąpienia certyfikowanego tłumacza. Środowisko niesłyszących zwróciło uwagę kontrolerów na trudności w porozumieniu się z przeszkolonymi urzędnikami administracji publicznej, którzy teoretycznie mieli być przygotowani do ich obsługi i na fakt, iż samo odbycie kursu bez praktyki w kontaktach z osobami posługującymi się językiem migowym jest dalece niewystarczające. W tej sytuacji wykupienie przez urzędy kursów można uznać za jedynie formalne wypełnienie ustawowego wymogu.

Na takie szkolenia 26 urzędów w latach 2011 - 2014 wydało łącznie blisko 130 tys. zł. podczas gdy usługa profesjonalnego tłumaczenia migowego online to koszt ok. 100 zł miesięcznie.

NIK zwraca też uwagę, że instytucje „pierwszego kontaktu”: policja, straż, pogotowie, nie mają obowiązku zapewnienia tłumacza języka migowego (choćby on-line) dla osób niesłyszących. Mają jedynie obowiązek dopuszczenia do postępowania tłumacza wskazanego przez osobę głuchą. Mimo tego jednak, np. policja - m.in. ze względów procesowych - raczej stara się powoływać z własnej inicjatywy tłumaczy profesjonalnych. W żadnym ze zbadanych przypadków NIK nie stwierdziła też odmowy możliwości skorzystania z pomocy tłumacza przez osobę uprawnioną.

W kontaktach z policją osoby z wadami słuchu mają ustawowo zagwarantowaną także możliwość zgłoszenia sprawy wymagającej natychmiastowej interwencji za pośrednictwem wiadomości tekstowej SMS. Jednak takim rozwiązaniem dysponowało jedynie osiem spośród 12 skontrolowanych jednostek policji, przy czym żadna, do czasu rozpoczęcia kontroli, nie poinformowała o nim osób uprawnionych, przez co usługa ta była dla nich praktycznie niedostępna.

W praktyce

Prowadzenie spraw lub postępowań wobec osób, o których było wiadomo, że są osobami z niepełnosprawnością słuchu zadeklarowało 21 skontrolowanych instytucji (35 proc.). W latach 2012-2014 łącznie rozpatrzyły one 912 takich spraw, kontrolą objęto 109 (12 proc). W znakomitej większości tych spraw (91) osoby niesłyszące radziły sobie same lub korzystały z pomocy osób przybranych (wspierających). Zbadane postępowania przeprowadzone zostały terminowo, rzetelnie i zgodnie z oczekiwaniami osób niesłyszących. NIK podkreśla, że na jakość obsługi osób z wadami słuchu niewątpliwie korzystnie wpłynęła życzliwa i otwarta postawa pracowników kontrolowanych instytucji.

W szkołach i szpitalach

Z ankiet przeprowadzonych przez NIK w ramach kontroli wynika, że do kontaktów z osobami niedosłyszącymi i głuchymi słabo przygotowane są także instytucje zdrowia, uczelnie wyższe i szkoły.

Ponad połowa (52 proc.) placówek zdrowia oferowała pomoc tłumacza lub przeszkolonego pracownika na każdym etapie postępowania medycznego, 57 proc. - przy rejestracji. Pozostałe placówki nie stworzyły takiej możliwości, bądź deklarowały brak kontaktów z pacjentami z niepełnosprawnością słuchu.

Możliwość korzystania przez studentów i słuchaczy z pomocy wskazanego przez nich tłumacza języka migowego w czasie zajęć dydaktycznych, deklarowało 79 proc. szkół wyższych, a 52 proc. zapewniało osobom głuchym i niedosłyszącym tłumaczenie na język migowy przekazywanych treści.

Z usługi wideo-tłumacza można było skorzystać w 5 proc. placówek leczniczych i 7 proc. szkół wyższych.

Wnioski

Ponad trzy lata po wejściu w życie przepisów ustawy o języku migowym poziom dostępności instytucji użyteczności publicznej dla osób głuchoniemych jest bardzo niski. Jak ustalili kontrolerzy NIK, główną przyczyną niedostatecznego przygotowania skontrolowanych podmiotów do obsługi osób z niepełnosprawnością słuchu, zwłaszcza osób głuchych, była nieznajomość występujących u tych osób ograniczeń w komunikowaniu się z otoczeniem.

Niemal wszystkie instytucje komunikaty przeznaczone dla ludzi niedosłyszących i głuchych przedstawiły w języku pisanym, błędnie zakładając, że wszyscy oni czytają i rozumieją ten język. Tymczasem dla części osób głuchych język pisany - nawet polski - jest językiem obcym, a jedynym w pełni zrozumiałym językiem jest język migowy.

Informowanie osób głuchych o przysługujących im prawach w języku, który nie zawsze jest w pełni zrozumiały, czyni usługi świadczone przez podmioty publiczne trudno dostępnymi. Dlatego mając na uwadze szczególne potrzeby osób głuchych, a także aby zapobiegać nierówności w dostępie do życia publicznego osób z wadami słuchu NIK proponuje zmiany w ustawie o języku migowym, przede wszystkim wprowadzenie:

  • obowiązku informowania o usłudze pozwalającej na komunikowanie się z urzędem oraz innych informacji adresowanych do osób niesłyszących również w formie komunikatu w języku migowym;
  • obowiązku oznaczania informacji kierowanych do osób z wadą słuchu odpowiednim znakiem graficznym, tj. symbolem przekreślonego ucha lub symbolem „migających dłoni”;
  • obowiązku udostępniania rozwiązań umożliwiających komunikację audiowizualną z udziałem certyfikowanego tłumacza języka migowego lub posługującego się biegle tym językiem urzędnika.

NIK proponuje także zobowiązanie „instytucji ratunkowych”: policji, straży pożarnej, straży gminnych i placówek zdrowia do zapewnienia dostępu do usług tłumacza języka migowego dla osób z wadami słuchu.